Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM, với nhu cầu được bảo vệ (BV) chuyên nghiệp  của các công ty, doanh nghiệp, siêu thị, trường học, khu dân cư… mỗi năm thị trường lao động cần thêm từ 6.000 - 10.000 BV chuyên nghiệp.
Vì vậy, các công ty BV không giới hạn số lượng tuyển, liên tục điều chỉnh tăng mức thu nhập, nhưng vẫn “cháy” hợp đồng vì không tuyển dụng đủ.

“Bó tay” vì thiếu nhân lực

Sự gia tăng liên tục số lượng doanh nghiệp (DN) đã góp phần đẩy “cầu” nhân lực BV lên rất cao. Xu hướng chung của các DN hiện nay là ký hợp đồng để một công ty BV chuyên nghiệp thực hiện. Cách làm này vừa giúp giảm thiểu chi phí cho DN, vừa được bảo hiểm trong các trường hợp rủi ro. Ngoài ra, DN cũng không phải đau đầu vì các chế độ, hồ sơ với nhân viên BV làm việc trực tiếp tại đơn vị.

Các công ty BV đã không gói gọn trong BV nhà máy, công xưởng mà mở rộng ra nhiều dịch vụ khác nhau như: BV hộ tống cá nhân; vận chuyển các tài sản có giá trị; dịch vụ tuần tra cơ động và kiểm tra ban đêm...

Tại các trung tâm giới thiệu việc làm (TT GTVL) lớn trên địa bàn TP hiện nay như TT GTVL TP.HCM, TT GTVL Thanh Niên… có thể thấy, yêu cầu tuyển dụng nhân viên BV liên tục dội về. Bà Huỳnh Thu Sương, Phó phòng Tư vấn và Giới thiệu việc làm TT GTVL TP.HCM, cho biết: “Công ty dịch vụ BV Hoàng Gia tuyển 2.000 nam, nữ BV chuyên nghiệp; Công ty Tuổi Trẻ Việt - tuyển không hạn chế số lượng; các công ty TNT, Lam Sơn cũng rao tuyển quanh năm. Tuy nhiên, rất khó tuyển và tuyển không ra, dù chúng tôi đã đưa thông tin về tận các quận huyện hay tận dụng các kênh thông tin khác”. 

Ngay cả những đơn vị tuyển BV trực tiếp với số lượng ít cũng rất khó khăn. Ông  Phạm Dự Phú, Tổng giám đốc Công ty BV Hoàng Vương Gia nói: “Người lao động tuổi từ 18-40, đủ chiều cao cân nặng (cao từ 1m67, cân nặng từ 58kg đối với nam giới; cao từ 1m60, nặng từ 50kg đối với nữ giới), tốt nghiệp THPT, có hộ khẩu rõ ràng là đã đủ điều kiện sơ tuyển. Nếu được tuyển dụng, học viên sẽ được đào tạo nghiệp vụ BV miễn phí, hưởng lương ngay khi đào tạo (mức lương từ 1.700.000đ đến 2.500.000đ/tháng); và được đảm bảo đầy đủ các chế độ luật quy định. Hiện nay, chúng tôi đang cần khoảng 300 BV nhưng tìm đỏ mắt mà vẫn không ra”.

Tăng lương mới mong gỡ thế bí

Nguyên nhân của việc khan hiếm, theo anh Nam, nhân viên nhân sự một công ty BV, thì có ba lý do chính. Đó là tiêu chuẩn nhân viên BV khá khắt khe về chiều cao, độ tuổi (từ 18 – 30); thời gian làm việc theo ca tám tiếng. Quan trọng nhất là thu nhập không cao, thường chỉ dao động từ 1,8 - 3 triệu đồng/tháng/người. Giải thích vấn đề này, các công ty thường viện lý do: “Đây là nghề đặc thù, rủi ro cao, nên đơn vị sử dụng lao động phải thực hiện nhiều khoản đóng cho người lao động như BHYT, BHXH, bảo hiểm tai nạn… gần bằng 1/3 tiền lương”.

Ông Phú cho rằng, số lượng công ty BV ngày càng tăng cũng tạo sự cạnh tranh lớn. Các công ty đua nhau hạ giá dịch vụ, dẫn tới lương thấp. Mà lương thấp thì khó tuyển nhân sự… Ông Trần Anh Tuấn (Phó giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM) nhận định: Ngành này chủ yếu thu hút lao động ngoại tỉnh chứ lao động thành phố họ không mặn mà. Tuy nhiên, lao động ngoại tỉnh lại thường thiếu điều kiện về sức khỏe và chiều cao.

Thiếu nhân lực, phải cạnh tranh “khốc liệt” với nhiều đối thủ, vì thế, không ít công ty buộc phải hạ giá cho thuê BV, vệ sĩ ở mức thấp nhất để giành hợp đồng. Để đảm bảo lợi nhuận, họ buộc phải giảm tiêu chuẩn tuyển dụng, đào tạo, huấn luyện, thậm chí bỏ qua tiêu chí đạo đức người vệ sĩ. Ngoài ra, một số DN thuê dịch vụ BV chỉ nhằm quảng bá thương hiệu nên không chú trọng đến chất lượng dịch vụ, chấp nhận sử dụng dịch vụ kém chất lượng. Hậu quả là gần đây, báo chí liên tục lên án những hành vi hành hung, xúc phạm người dân, cư xử theo lối giang hồ gây mất an ninh tại nơi vệ sĩ làm nhiệm vụ...

Để thu hút được nhân lực ngành BV vừa có chất, vừa đủ lượng, theo ông Tuấn, cần “thoáng” hơn về đối tượng tuyển, tiêu chuẩn tuyển như mở rộng hơn với đối tượng nữ, nới thêm độ tuổi (từ 40-45 nếu có sức khỏe vẫn được tuyển dụng). Bởi đặc thù địa điểm công tác như các đơn vị hành chính sự nghiệp rất phù hợp với những lao động này… Tuy nhiên, tuyệt đối không được tuyển dụng “ẩu”, nhất là về tiêu chí sức khỏe và đạo đức. Song song đó, các công ty BV nên có chương trình quảng bá ngành nghề, phân biệt rõ BV chuyên nghiệp và BV bình thường. Đặc biệt, việc điều chỉnh tăng thu nhập để đảm bảo đời sống là cách thu hút lao động hiệu quả nhất, ông Tuấn nhấn mạnh. 

                                                                              Quỳnh Mai - Nam Phương